Beograd

Article on other languages:

• Belgrado
• በልግራድ
• بلغراد
• Belgradu
• Belqrad
• Горад_Белград
• Белград
• Beograd
• Beograd
• Belgrad
• Belgrad
• Bělehrad
• Бѣ́лъ_Гра́дъ_·_Срь́бїи
• Белград
• Beograd
• Beograd
• Belgrad
• Belgrad
• Běłogrod
• Βελιγράδι
• Belgrade
• Beogrado
• Belgrado
• Belgrad
• Belgrad
• بلگراد
• Belgrad
• Beograd
• Belgrade
• Bèlgrade
• Béalgrád
• Belgrade
• Belgrado
• Belgraaid
• בלגרד
• बेलग्रेड
• Beograd
• Běłohród
• Bèlgrad
• Belgrád
• Բելգրադ
• Beograd
• Belgrade
• Belgrad
• Belgrado
• ベオグラード
• Beograd
• ბელგრადი
• 베오그라드
• Belgrad
• Belgradum
• Belgrad
• Belgraddo
• Belgrad
• Belgradas
• Belgrada
• Белград
• ബെല്‍ഗ്രേഡ്
• बेलग्रेड
• Belgrad
• Belgrad
• Belgrado
• Beograd
• Beograd
• Beograd
• Belgrad
• Белград
• Belgrad
• Belgrad
• Belgrado
• Beograd
• Belgrad
• Белград
• Belgradu
• Belgrad
• Belgrade
• Belehrad
• Beograd
• Beogradi
• Београд
• Belgrad
• Belgrad
• பெல்கிறேட்
• Белград
• เบลเกรด
• Belgrad
• Beograd
• Белград
• Belgrado
• Beograd
• Beograd
• Belgrad
• 贝尔格莱德
• בעלגראד
• 贝尔格莱德

Beograd Београд/Beograd
Panorama Beograda
Zastava Grb
Koordinate: (popis 2002.)[1] 1,710,000 (procjena 2007.)[2]) 44°49′N, 20°28′W
Država	Srbija
Vlast
- Gradonačelnik	Dragan Đilas (DS)
Površina
- Ukupna	3.222,68 km²
- Urbano područje	359,96 km²
Visina	117 m
Stanovništvo (2007.)
- Grad	1.576.124 (popis 2002.)[1] 1,710,000 (procjena 2007.)[2]
- Gustoća	4,379 stanovnika/km²
Vremenska zona	Srednjeeuropsko vrijeme (UTC+1)
- Ljeto (DST)	Srednjeeuropsko ljetno vrijeme (UTC+2)
Poštanski broj	11000
Pozivni broj	+381 (0)11
Službena stranica www.beograd.rs
Karta
Položaj Beograda u Srbiji

Ovo je glavno značenje pojma Beograd. Za druga značenja, pogledajte Beograd (razdvojba).

Beograd (44.83° sjeverno, 20.50° istočno) je glavni grad Republike Srbije.

U Beogradu prema popisu iz 2002. godine živi 1.281.801 stanovnika i 1,576,124 na širem području grada.

Glavni je grad Srbije od 1403. godine. Despot Stefan Lazarević premjestio je prijestolnicu u Beograd, sagradivši impozantnu utvrdu, koja je porušena u tursko-austrijskom ratu.

Grad se nalazi na ušću Save u Dunav.

Povijest

Beograd je grad vrlo burne povijesti i jedan od najstarijih gradova Europe. Njegova povijest traje punih 7000 godina. Prostor oko velikih rijeka Save i Dunava bio je naseljen još u starijem kamenom dobu (paleolitu). Iz starijeg kamenog doba potječu ostaci ljudskih kostiju i lubanja neandertalaca, pronađeni u kamenolomu kod Leštana, u spilji na Čukarici i u blizini Bajlonijeve pijace.

Ostaci kulture mlađeg kamenog doba, pronađeni su u Vinči, Žarkovu i u Gornjem gradu, iznad ušća Save u Dunav što ukazuje na kontinuitet naseljenosti i njezinu sve jaču intezivnost. Mnoga današnja naselja beogradske okolice leže na kulturnim slojevima ranijih pretpovijesnih naseobina.

Vinča kraj Beograda spada u red najznačajnijih naseobina i kulturnih nalazišta pretpovijesnog razdoblja. Arheološke iskopine na Rospi ćupriji, Gornjem gradu, Karaburmi, Zemunu i Vinči potvrđuju pretpostavke da je područje Beograda bilo intezivno naseljeno i da se njegovo stanovništvo bavilo plužnom zemljoradnjom i drugim pratećim gospodarskim djelatnostima. Na ovim lokalitetima otkrivene su nekropole brončanog i metalnog doba, kao i dokazi različitih kulturnih utjecaja. U srednjem vijeku prelazio je iz mađarskih u srpske ruke dok u XIV. stoljeću nije za dulje vrijeme naseljen srpskim pučanstvom.

Administrativna podjela

Beograd je podjeljen na 17. općina, od toga 10 gradskih i 7 prigradskih općina.

Gradske općine su:

• Čukarica
• Novi Beograd
• Palilula
• Rakovica - Beograd
• Savski Venac
• Stari Grad (Beograd)
• Voždovac
• Vračar (općina)
• Zemun
• Zvezdara

Prigradske općine su:

• Barajevo
• Grocka
• Lazarevac
• Mladenovac
• Obrenovac
• Sopot
• Surčin

Zemljopis

Beograd se nalazi u sjevernom dijelu Središnje Srbije na ušću Save u Dunav, okružen Vojvodinom s tri strane. Stara kamena utvrda na samom utoku zove se Kalemegdan. Središte Beograda nalazi se na desnoj obali Dunava, a s lijeve strane počinje Banatska ravnica sa slabo naseljenim predgrađima. Između Dunava i Save nalazi se novi dio grada - Novi Beograd, a uzvodno je Zemun, bivša granica Austrijskog i Turskog carstva.

Klima

Zimi puše košava - vrlo hladan vjetar koji ledi krv u žilama čak i kada je temperatura i po nekoliko stupnjeva iznad nule. S druge strane ljeta su vrlo topla, a temperature zraka prelaze vrijednosti od 35 stupnjeva. Najugodniji mjeseci su travanj, svibanj i lipanj.

Arhitektura

Hram Svetog Save - najveća pravoslavna crkva na svijetu koja je u uporabi.

Knez Mihailova ulica (zgrada kavane ,,Ruski car")

Beogradska arhitektura je vrlo raznolika. Od tipično vojvođanske u Zemunu, preko starih zdanja u starom dijelu grada gdje prevladavaju arhitektonski stilovi kao što su neoklasicizam, barok, secesija, srpsko-bizantski stil, pa do socrealističke arhitekture Novog Beograda, koji postaje najveće gradilište u Jugoistočnoj Europi.

Arhitektonske ambijentalne cjeline:

• Skadarlija
• Kosančićev venac
• Obilićev venac

Neke od najpoznatijih zgrada u Beogradu su:

• Beli Dvor
• Beograđanka
• Savezna Skupština
• Stari Dvor
• Crkva svetog Marka
• Saborna crkva
• Crkva svetog Save
• Sportska dvorana "Beogradska Arena"
• Palača "Albanija"
• SANU
• Konak kneginje Ljubice
• Milošev konak
• Stambol kapija
• Kula Ušće, bivša zgrada Centralnog Komiteta
• Zgrada Narodne banke Srbije
• "Geneks" kula (Zapadna kapija Beograda)
• Centar "Sava"
• Beogradski Sajam
• TV toranj na Avali (uništen 1999. u bombardiranju NATO-a; pod rekonstrukcijom od 2006.)
• Treća beogradska gimnazija (proglašena je najljepšom fasadom 1999. na svjetskoj izložbi u Parizu)

Od primjera osebujne arhitekture, ondje su:

• Bajrakli džamija
• Kavana "?"

Neke od najznačajnijih ulica i trgova su:

• Bulevar Kralja Aleksandra - najduža ulica u Beogradu
• Knez Mihailova
• Skadarlija
• Slavija
• Terazije
• Trg Republike
• Kralja Milana, spaja Hram Svetog Save sa Terazijama
• Trg Nikole Pašića
• Studentski trg
• Kneza Miloša
• Pariska

Mostovi i prometne petlje:

• Brankov most
• Most "Gazela"
• Novi železnički most
• Stari železnički most
• Pančevački most
• Most preko Ade Ciganlije (početak gradnje 2007.)
• Mostarska petlja

Spomenici:

• Pobednik (spomenik)
• Spomenik Knezu Mihailu
• Spomenik neznanom junaku na Avali
• Spomenik zahvalnosti Francuskoj
• Aleja Velikana
• Vukov spomenik (spomenik Vuku Karadžiću)

Parkovi:

• Kalemegdan
• Karađorđev park
• Finansijski park
• Manjež
• Pionirski park
• Tašmajdan
• Topčider
• Univerzitetski park

Znamenitosti

Među stranim i domaćim turistima najpoznatije znamenitosti Beograda su Avala (izletište), Kalemegdan (stara utvrda) i Kuća cvijeća (mauzolej Josipa Broza Tita na Dedinju). Zatim brojni muzeji kao što je Narodni muzej koji posjeduje 400.000 eksponata, uključujući i djela slikara kao što su Ticijan,Veneciano,Karavadjo, Tintoreto, Karpaco, V. van Gogh, P. Picasso, P. Cezanne, P. Gauguin, H. Matisse, P-A. Renoir, Rembrandt, P.P. Rubens, E. Bernard,Van Gojen, P. Mondrijan , C. Monet, A. Vollard , E. Degas, Letrek, J-L. Forain, Redon, U. Kunisada, A. Hirošige, U. Tojokuni, A. Dürer, J. Callot, V. Kandinski, A Modiljiani, P.Bonnard, J.Torop, C.Corot, J.B.Piranesi, G. Klimt, P. Jovanović, S. Aralica, P. Lubarda, M.Konjović i dr. Zatim Teslin muzej, Muzej zrakoplovstva (oko 200 zrakoplova - Me-109,P-51 mustang ,P-21 lighting,Fiat G-51,Spitfajer,Hoker Hariken,...), Etnografski muzej, Vojni muzej na Kalemegdanu koji posjeduje veliki broj vrijednih eksponata osobito iz vremena srednjovijekovne Srbije (bojni oklopi, mačevi, štitovi, samostrijeli, topuzi, helebarde,...), Muzej suvremene umjetnosti i dr.

Muzeji

• Narodni muzej
• Muzej kneza Pavla
• Vojni muzej
• Muzej SPC
• Arhiv Jugoslavije
• Teslin muzej
• Muzej zrakoplovstva
• Metereološki muzej
• Muzej suvremene umjetnosti
• Kuća cvijeća
• Muzej primjenjene umjetnosti
• Muzej istorije Jugoslavije
• Istorijski muzej Srbije
• Konak Knjeginje Ljubice - starinski namještaj
• Galerija fresaka
• Muzej grada Beograda
• Prirodnjački muzej
• Muzej željeznice
• Muzej automobila
• Poštanski muzej

Imena

Stariji hrvatski naziv za Beograd je Biograd. Od osamostaljenja Republike Hrvatske, u pojedinim hrvatskim glasilima se može naići i na oblik "Biograd na Dunavu" (pored promicanja hrvatskog naziva, dodatak "na Dunavu" stoga što u hrvatskom nazivlju postoje tri veća Biograda: Biograd na moru, Stolni Biograd - Székesfehérvár i Biograd na Dunavu - Beograd).

Beogradska arena - peta najveća sportska dvorana u Europi

Slijedi tabela s povijesnim imenima Beograda:

Stari grad pogled preko rijeke Save

Kip Pobednik, Novi Beograd u pozadini, pogled sa Kalemegdanske utvrde.

Mediji u Beogradu

• Radio postaje:

RTS-Radio Beograd; Radio Beograd 202; Radio B92; Radio Barajevo; Radio Golf; Radio Indeks; Radio Jugoslavija; Radio Lazarevac; Radio Novosti; Radio Nostalgija; Radio Pingvin; Radio Politika; Radio Top FM; Radio S; Radio Studio B; Radio Pink; RoadStar Radio; Radio Toplica...

• Televizijske postaje:

TV Art; TV Avala; RTS-Televizija Beograd (1, 2 i RTS Sat); TV B92; TV BK sat; TV Fox; TV Kanal D; TV Khrlo E Romengo (na romskom); TV Košava; TV Mag Plus; TV Metropolis; TV IBC; TV Pink; Pink plus; Pink movie; Pink extra; Pink movie; TV Politika; TV Palma; TV SOS kanal; TV Stankom; TV Studio B; TV Sport Klub; TV Super; TV Film Plus; Hepi TV; TV YU INFO (Info24); FOX TV; TV Avala; Happy TV...

• Produkcijske kuće:

Produkcijska grupa Mreža; Video nedeljnik; VIN Advance; DTV produkcija; Emotion Production; Produkcija Rikošet; Produkcijska kuća Adrenalin

• Domaće novinske agencije:

Tanjug; FoNet; Beta; Tiker

Promet

Beogradski trolejbus

Gradski autobusni, tramvajski i trolejbuski promet obavlja "Gradsko Saobraćajno Preduzeće". Na autobusnim linijama pored GSP-a prometuju i privatni prijevoznici. Ukupan broj vozila (GSP+privatnici)prelazi 1.500. Prigradska naselja povezana su auto-prijevoznikom "Lasta".

Beogradska željeznica "Beovoz" ima 5 linija koje uglavnom povezuju predgrađa i grad Pančevo sa središtem grada.

Do 2008. godine planira se početak izgradnje lake podzemne željeznice.

Beogradska zračna luka "Nikola Tesla" nalazi se pored Surčina na 12 km zapadno od Beograda, u kojoj se nalazi 18 predstavništva stranih zrakoplovnih tvrtki.

Povezani članci

• Pruga Beograd-Bar

Gospodarstvo

Stanovništvo

Apsolutnu većinu čine Srbi.

Hrvati u Beogradu

Beograd danas (po stanju od 15. prosinca 2002.) daje 2 elektora u Hrvatsko nacionalno vijeće Republike Srbije.

Vanjske poveznice

Vodič u Beograd na Wikitravel-u

• Službene stranice grada Beograda
• Ured za zaštitu okoliša grada Beograda
• BEMUS 38. Beogradske Muzičke Svječanosti

Izvori

Okruzi Srbije

Vojvodina

Sjevernobački | Srednjobanatski | Sjevernobanatski | Južnobanatski | Zapadnobački | Južnobački | Srijemski

Središnja Srbija

Grad Beograd | Mačvanski | Kolubarski | Podunavski | Braničevski | Šumadijski | Pomoravski | Borski | Zaječarski | Zlatiborski | Moravički | Raški | Rasinski | Nišavski | Toplički | Pirotski | Jablanički | Pčinjski

Kosovo i Metohija

Kosovski | Pećki | Prizrenski | Kosovskomitrovački | Kosovskopomoravski
Navedeni okruzi su de iure vrijedili od 1990. do 1999. godine
Od 2000. godine, Privremena upravna misija Ujedinjenih naroda na Kosovu (UNMIK) koristi slijedeću podjelu:

Đakovički | Gnjilanski | Kosovskomitrovački | Pećki | Prištinski | Prizrenski | Uroševački